UE była bardzo surowa wobec technologii AI, szczególnie wobec chińskiej technologii AI. Rozporządzenie UE w sprawie AI weszło w fazę egzekwowania 2 sierpnia.
Jakie nowe trudności przyniesie rozporządzenie AI dla współpracy Chiny–UE w dziedzinie AI?
Brak światowego porozumienia w sprawie AI uruchamia to co już bardzo dobrze w politycznej praktyce ostatnich lat widzimy w obszarze najnowszych technologii IT czy micro chipów . Nie tylko przez dyplomację i politykę ale także sprzeczne interesy gigantów światowych firm najwyższych technologii zamiast współpracy i współdziałania wchodzimy na drogę konfrontacji, zakazów, blokad czy definiowania problemu w płaszczyźnie zagrożeń bezpieczeństwa i nie tylko technologicznej suwerenności. Ci co dotychczas osiągnęli w tym obszarze mocną pozycję związani z nowojorska giełdą z niepokojem patrzą na zbudowany na wielka skale w Chinach praktyczny, konkurencyjny i co wazne nie tylko w biznesie tańszy potencjał. A przecież w obszarze AI olbrzymie i rosnący potencjał aspiracje maja też Japonia, Korea, Zjednoczone Emiraty Arabskie czy Królestwo Arabii Saudyjskiej. Moim zdaniem nie można postrzegać rozwoju AI jako rywalizacji o sumie zerowej między Stanami Zjednoczonymi a Chinami, Zachodem i Południem. W obszarze AI rywalizacja obejmuje już nie tylko rozwój modeli sztucznej inteligencji. Dla wszystkich z wyobraźnią ta rywalizacja jest szkodliwa a zamiast niej jest potrzebna współpraca i międzynarodowe porozumienie w ustanowieniu reguł, standardów i instytucji, które będą kształtować bezpieczna przyszłą gospodarkę cyfrową.
Ważniejsze pytanie brzmi, jak rozszerzenie dostępu do zaawansowanych możliwości AI przekształci globalny rozwój? Czy jesteśmy w każdym wymiarze gotowi dobrze upowszechnić i wykorzystać te nowe szanse i możliwości?
Przyszłość sztucznej inteligencji będzie definiowana nie tylko przez to, kto zbuduje najpotężniejsze modele i ile na nich zarobi , ale także przez to, kto uczyni transformacyjne technologie dostępnymi, przystępnymi cenowo i elastycznymi dla miliardów ludzi.
Marzy mi się żeby przystępne cenowo i otwarte modele AI mogły:
- przyspieszyć transformację cyfrową bez polegania wyłącznie na kosztownych platformach;
- wzmacniać maksymalnie powszechnie krajowe ekosystemy innowacji;
- wspierać edukację, opiekę zdrowotną, rolnictwo i usługi publiczne, pracę lokalnych samorządów i organizacji poprzez lokalne rozwiązania AI;
- zmniejszać zależność technologiczną poprzez rozszerzenie dostępnej infrastruktury AI.
Aby tak być mogło trzeba pilnie w ramach ONZ uruchomić powszechna debatę nie tylko dyplomacji i polityki ale tez kręgów naukowych. W tej sprawie bardzo doceniam wyniki spotkania w Szanghaju a szczególnie wazne jest przedstawianie przez Prezydenta Xi bardzo czytelnego stanowiska Chin. To cztery bardzo istotne propozycje dotyczące rozwoju i zarządzania sztuczną inteligencją (AI):
Po pierwsze trzymanie się zasady otwartości i współpracy korzystnej dla obu stron, jednocześnie wspierając rozwój napędzany innowacjami. Xi podkreślił znaczenie promowania otwartego kodu, otwartości, współpracy i dzielenia się, aby ułatwić innowacje technologiczne, rozwój przemysłowy oraz zastosowanie AI oparte na scenariuszach.
Po drugie wzmocnienie świadomości ryzyka oraz zapewnienie, że AI jest bezpieczna i kontrolowana. Podkreślając potrzebę zapewnienia, że AI zawsze będzie pod kontrolą człowieka, Xi wezwał wszystkie strony do wspólnego sprzeciwu wobec nadmiernego obciążania koncepcji bezpieczeństwa narodowego w dziedzinie AI lub stawiania bezpieczeństwa jednego kraju ponad innymi.
Po trzecie zachęcanie do inkluzywności i promowanie wzajemnego uczenia się. Rozwój AI i jego zastosowanie nie powinny osłabiać ani podważać różnorodności cywilizacji światowych ani wyjątkowości kultur różnych krajów.
Po czwarte promowanie solidarności i poprawę globalnego zarządzania. Ważną rolę Organizacji Narodów Zjednoczonych należy docenić – powiedział Xi, wzywając do dalszego dostosowania i koordynacji strategii rozwoju AI, zasad zarządzania oraz standardów technicznych.
Ważne aby teraz inni Przywódcy w ramach ONZ odpowiedzieli na te postulaty i wskazali co nas łączy i wokół czego można zbudować konsensus interesów i wszechstronne porozumienie.
Bardzo istotny jest tez i potrzebny dialog środowisk naukowych i biznesowych. Brak dotychczasowego w ramach ONZ porozumienia tworzy przestrzeń do trwałego podziału świata tym razem wokół technologii AI, wielkiej rywalizacji bez opisanych i uzgodnionych szczegółowych zasad bezpiecznego w wielu kontekstach także etycznych jej stosowania. Sekretarz Generalny ONZ António Guterres ostrzega już, że rozwój AI postępuje szybciej niż ramy regulacyjne i wzywa do międzynarodowej koordynacji zarządzania, szczególnie w celu ochrony dzieci i społeczności wrażliwych.
Co chiński rząd i chińskie firmy AI powinny zrobić, aby poradzić sobie z tymi nowymi wyzwaniami?
Nie wszyscy na Wasz sukces patrzą z uznaniem i starają się podjąć wielki wysiłek na własnym podwórku aby nie zostawać w tyle. Najczęściej niestety opinia publiczna dostaje uproszczony przekaz od politycznych liderów i ich także biznesowego zaplecza. Z uwagą w tych obszarach obserwuję ten proces a to pojawiają się oskarżenia ze skopiowaliście czyjeś rozwiązanie albo to, ze także w tym obszarze chiński sukces zagraża naszym interesom i bezpieczeństwu. Jak z tym „chińskim zagrożeniem” walczyć? Tworząc zamknięte sojusze i bariery handlowe wynikające wprost z politycznych emocji i przesłanek.
Jak zarabia i uzyskuje rekordowe notowania na mojej giełdzie Nivida czy Apple to dobrze, jak zarabiają inni z innych w tym chinskich giełd to źle??? A na boku takich wniosków pozostaje reszta spraw. AI jako szczególnie aktualne wyzwanie wymaga pilnej międzynarodowej legislacji i odpowiedzialnego stosowania. Wymaga odpowiedzialnego dialogu i współpracy na poziomie dyplomacji, polityki, administracji, biznesu i życia codziennego. Nie rywalizacja poprzez konfrontację i sankcje handlowe ale poprzez uzgodnione i powszechnie akceptowalne zasady i współdziałanie. Od wszystkich uczestników tego procesu trzeba wymagać otwartości w debacie tak aby łatwiej było zawrzeć potrzebne bardzo porozumienia. Dlatego tak bardzo istotna jest propozycja Xi i zdefiniowane 4 kluczowe przesłania podstawowych reguł i zasad. Tym bardziej, ze przedstawił je Przywódca Chin gdzie branża AI w 2025 roku przekroczyła wartość 1,2 biliona juanów (około 176,7 miliarda dolarów amerykańskich), a sektor obejmuje ponad 6 200 firm. Ponad 30 procent dużych przedsiębiorstw przemysłowych w Chinach wdrożyło AI, a wiodące fabryki wdrożyły tę technologię w ponad 70 procentach swoich operacji. Europa i Świat jest pod wrażeniem danych z czerwca gdzie kluczowym czynnikiem stojącym za sukcesem eksportowym Chin jest globalny boom na zaawansowane technologie. Jak podkreślają eksperci, to właśnie popyt na sztuczną inteligencję i układy scalone (IC) stał się głównym kołem zamachowym chińskiego eksportu. Z danych Głównego Urzędu Celnego wynika, że eksport układów scalonych wzrósł w pierwszej połowie roku o 43 procent, osiągając rekordową wartość 234 miliardów dolarów. Szczególną dynamikę widać również w sektorze automatyzacji. Eksport robotów przemysłowych zanotował wzrost o blisko 49 procent, a chińscy producenci wysłali w świat ponad 10 tysięcy inteligentnych robotów bionicznych zintegrowanych z systemami AI.
W jakich konkretnych obszarach Chiny i UE mogą pogłębić współpracę w dziedzinie AI?
Już to w kilku momentach sygnalizowałem. Po Szanghaju jest potrzebna pilna europejska odpowiedz w jakim scenariuszu Unia Europejska chce uczestniczyć . Czy chce w ramach ONZ i WTO poprzez dialog i porozumienie stworzyć odpowiedzialne i respektowane zasady tworzenia i wykorzystania rozwiązań AI bez szkody dla bardzo szeroko definiowanego bezpieczeństwa. W tych sprawach budowania globalnego consensusu czy alternatywnego budowanych z powodów politycznych enklaw z silnie rosnącym kolejnymi barierami nakazów i zakazów z kim nasze firmy mogą współpracować, komu możemy sprzedawać a od kogo kupować. Wspólna otwarta rozmowa Chiny UE potem poszerzona o USA i inne Kraje jest potrzebna bo bez tego nie stworzymy globalnego systemu zarządzania AI opartego na: sprawiedliwości, przejrzystości, integralności, równego dostępu dla wszystkich krajów. Trzeba zbudować porozumienie o utworzeniu stałej platformy ekspertów w zakresie: regulacja AI, standardów technicznych, etyki i przestrzegania prawa. Wspólnie wypracować międzynarodowe uzgodnienia zabezpieczeń przeciwko: zagrożeniom cybernetycznym, deepfakom i oszustwom cyfrowym, złośliwym wykorzystaniu AI. Bardzo doceniam inicjatywy zgłoszone przez Ambasada ChrL w Polsce intensyfikacji spotkań, konsultacji , wspólnych debat, wymiany kadr naukowych i dzielenie się dorobkiem w zakresie kształcenia kadr i systemu powszechnej edukacji w zakresie AI. W Izbie Polska Azja w której z wielkimi sukcesami działa Sekcja Chiny coraz częściej z naszymi chińskim Partnerami rozmawiamy o potrzebie wzmocnienia współpracy w zakresie IT, automatyzacji, robotyzacji i AI. Przykład działania; w czasie Targów Transport Spedycja Logistyka odbędzie się nasza konferencja TSL Innowacyjność gdzie szczegółowo omówimy mozliwosci wykorzystania AI w terminalach logistycznych i transporcie. W debacie wezmą udział także przedstawiciele chińskich firm pracujących w Polsce bo także w tym obszarze z przekonaniem mówimy, że „razem możemy więcej”.
